أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
328
قانون ( فارسى )
سخت باشد زيانى ندارد و نفعى هم ندارد . خوردن انجير ناشتا و بويژه اگر با بادام و گردو باشد در گشادن مجراهاى غذا تأثيرش شگفتآور است . غذايى كه با گردو مىدهد بهتر از آن است كه همراه بادام مىبخشد . اگر انجير را با خوراكهاى غلظتبخش بخورند بسيار زيانآور است . ديوانجير دشمن سرسخت معده است ، غذايش كم است . لكن اگر ديوانجير با اشه ضماد شود ، يا شير ديوانجير را با اشه ضماد كنند سختى سپرز را از بين مىبرد . همه نوع انجير براى رسيدن مواد مايع به معده موافق نيستند . اندامان راننده : انجير تر و خشك بنفع گرده و آبدان است . كسى كه انجير بخورد مىتواند در شاشيدن درنگ كند . انجير نمىگذارد مواد ناجور به سوى روده راهى شوند . افشرهء برگ انجير دهانهء رگهاى پيزى را باز كند . انجير تر ملين و كمى مسهل است . و بويژه اگر با بادام كوبيده خورند مسهلى ملايم است . و سفتى زهدان را نرم كند . انجير را با نطرون و كاجيره مخلوط كنند و قبل از غذا تناول نمايند مسهل ملين است . شير انجير را با زردهء تخممرغ بردارند زهدان را مىپالايد ، حيض و بول را راه اندازد . تناول انجير با شنبليله زهدان را تقويت كند و جمع آورد . با فيجن و انجير و بويژه با شيرش حقنه كنند پيچ و درد روده را دواست و ريگ را از گرده بيرون آورد . اگر شير انجير را چند قطرهاى در شير ريزند و با شاخهء درخت انجير كمى بهم زنند و آن شير را با آب پنير بخورند در اسهال دادن و پالائيدن گرده بسيار مؤثر است . خاكستر آب دوباره شدهء چوب انجير را با روغن زيتون مخلوط كنند و مقدار يك اوقيه و نيم از آن سركشند علاج ديزانترى است . و اگر آن را مادهء حقنه سازند باز در مداواى ديزانترى مفيد است . شربت ( شراب ) انجير كه زداينده و زودرو و زودنفوذ است و زود از شكم سرازير مىشود بول را ريزش دهد و شكم را نرم مىكند . زهرها : شيرش را بر نيشزدهء كژدم و رتيل مالند مفيد است . انجير نارسيده - يا برگ سبز انجير را بر گزيدهء سگ هار نهند مفيد است . ضمادش كه با گاودانه باشد پادزهر دندان راسو است . خاكستر آب مكرر چوب انجير تناول شود يا ماليدنى باشد پادزهر نيش رتيل است . ديوانجير ( جميز ) خوردنى و ماليدنى باشد از نيش حشرات نافع است . توث ( توت ) : توت دو جنس است : 1 - اولى توت شيرين و سفيد است كه در رسانيدن كار انجير را انجام مىدهد ليكن غذايش كمتر و ناپسندتر از غذاى انجير است و خونى كه از توت سفيد بوجود آيد كمتر و بىارزشتر از خونى است كه از انجير حاصل شود . توت سفيد براى معده از انجير بدتر است و در ساير احوالات با انجير برابر و از انجير ناتوانتر است . 2 - توت تلخ ( ترش ) كه به توت شامى مشهور است . مىخواهم بيشتر دربارهء آن صحبت كنم . اگر نارسيدهء شاهتوت را خشك كنند كار سماق را انجام مىدهد . مزاج : توت شيرين گرم و تر و توت ترش شامى ( شاهتوت ) مايل به سردى و رطوبت است . خاصيت : گيرنده و سردىبخش است . افشرهء توت و بويژه اگر در آوند مسين پخته باشند بسيار گيرنده است . توت سيلان مواد را به سوى اندامان منع مىكند و در اين زمينه نارسيدهاش مؤثرتر است . توت نارسيده مثل سماق است . آرايش : اگر برگ توت را با برگ تاك و برگ انجير سياه در آب باران بپزند موى را سياه كند . ورم و جوش : شاهتوت ورم دهان و